Có những nơi, người ta tìm đến vì cảnh đẹp hùng vĩ, những bãi biển trải dài hay núi non trùng điệp. Nhưng với Thái Bình, quê lúa hiền hòa này, điều níu chân mình lại chính là cái hồn hậu, mộc mạc trong từng món ăn. Nơi đây không chỉ có đồng lúa xanh mướt hay những ngôi chùa cổ kính, mà còn cả một “thế giới” ẩm thực giản dị nhưng đậm đà, khiến ai đã một lần nếm thử thì khó lòng quên được. Hành trình vị giác của mình ở Thái Bình là chuỗi những bất ngờ ngọt ngào, thơm bùi, cay nồng và cả những dư vị vấn vương mãi.
Đầu tiên phải kể đến món bánh cáy Làng Nguyễn trứ danh. Nghe tên đã thấy lạ rồi phải không? Người dân nơi đây kể, cái tên này bắt nguồn từ những hạt xôi gấc ép dẻo, xắt hạt lựu phơi khô có màu vàng ươm như trứng con cáy vậy đó. 🧡 Món bánh quê tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu của đôi tay người làm bánh làng Nguyễn, xã Nguyên Xá. Khi thưởng thức, mình cảm nhận được đủ đầy hương vị: độ ngọt vừa phải, thơm lừng lạc vừng rang, béo ngậy mứt bí dừa, và một chút cay nhẹ của gừng. Tất cả hòa quyện tạo nên sự dẻo thơm, bùi bùi đặc trưng mà chẳng nơi nào có được. Đúng là sản vật tiến vua ngày xưa có khác!
Tiếp theo là bát canh cá Quỳnh Côi ấm nóng. Từ thế kỷ 17 đã nổi tiếng rồi đấy! Mình mê cái hương vị đồng quê mộc mạc mà tinh tế này. Cá rô đồng được rim đậm đà, dai chắc chứ không hề bở. Nước dùng thì đậm đà, ngọt thanh hài hòa. Từng miếng cá rán giòn, quyện với mùi hăng hăng của thì là, húng bạc hà, và sợi bánh đa mềm mại. Ôi, chỉ một thìa thôi mà đủ đánh thức mọi giác quan! 🤤
À, nếu muốn thử món này chuẩn vị, bạn có thể ghé:
Phương Mỡ hoặc Canh Cá Quỳnh Côi ở Số 10 Đào Nguyên Phổ, Quỳnh Mỹ, Quỳnh Phụ (Giá tham khảo: 20.000 – 30.000 đồng/ phần).
Nem chạo Vị Thủy là một cái tên không thể bỏ qua. Khác với nhiều loại nem khác, nem ở đây làm từ thịt và xương sống lợn băm nhuyễn, sau hơn một tiếng hòa quyện, tạo độ dính dẻo đặc trưng. Điểm nhấn là bì luộc thái mỏng và thính gạo rang thơm lừng. Khi nếm thử, mình cảm nhận được vị ngọt giòn của xương, bùi bùi của tủy, béo của mỡ và dai dai của bì. Cùng với gia vị chua cay mặn ngọt, thơm tỏi và thính, đúng là một bản giao hưởng vị giác! Món này mà có trong mâm cỗ thì còn gì bằng.
Bạn có thể tìm đến Làng Vị Thủy, huyện Thái Thụy để cảm nhận cái không khí làm nem truyền thống nhé.
Món gỏi nhệch ban đầu nghe hơi “lạ” nhưng lại cực kỳ cuốn hút! 🐠 Cá nhệch được làm sạch nhớt bằng tro bếp, rồi thái lát mỏng trộn thính, da cá chiên giòn. Đặc biệt nhất là phần nước chấm “chéo” được làm từ xương cá giã nhuyễn, nấu lên rồi pha thêm gừng, tỏi, ớt, sả băm.
Mình thích nhất là cách thưởng thức: cuốn một miếng lá sung, thêm chút tỏi, da cá chiên giòn, rồi chấm đẫm vào bát chéo cay nồng. Vị bùi của lá sung, thịt cá ngọt dai, da giòn béo, thơm lừng thính gạo rang… tất cả hòa quyện khiến mình cứ muốn ăn mãi. Mộc mạc vậy mà ngon khó cưỡng!
Giá tham khảo: 350.000 – 400.000 đồng/ phần.
Địa chỉ thử: Gỏi nhệch Việt Phương (137, Khu 1, Thái Thụy) hoặc Gỏi Nhệch Nộm Sứa Tuyên Nhung (Thái Thượng, Thái Thụy).
Bún bung Thái Bình mang một nét riêng không lẫn vào đâu được. Nếu nhiều nơi ăn kèm dọc mùng, thì ở đây lại là hoa chuối chát nhẹ nhàng mà tinh tế. Nước dùng ngọt thanh từ xương, chả thịt băm cuốn lá xương sông thơm lừng, thêm miếng chân giò béo ngậy. Một tô bún bung nóng hổi vào buổi sáng se lạnh thì còn gì tuyệt vời hơn! Nó như một vòng tay ấm áp của quê hương vậy đó.
Bạn có thể ghé:
Quán Bún Bung Bún Giả Cầy Đền Hai Bà (102 Hai Bà Trưng, phường Đề Thám)
Quán Bún Bung Trần Khánh Dư (109 Trần Khánh Dư, phường Bồ Xuyên).
Sau những món mặn thì phải có chút hoa quả tráng miệng chứ nhỉ? Và ổi Bo chính là lựa chọn hoàn hảo. Những quả ổi nhỏ xinh, chỉ cỡ nắm tay thôi nhưng lại hội tụ tinh túy của đất trời Làng Bo (Phường Hoàng Diệu). Ổi Bo giòn rụm, thơm lừng, ẩn chứa đủ tầng vị: chát nhẹ, chua dịu rồi cuối cùng là ngọt mát đọng lại nơi đầu lưỡi. Tiếc là ổi Bo ngày nay không còn được trồng nhiều, nên để tìm được những quả ổi chuẩn vị này cũng khá khó khăn. 🥺
Bánh gai Đại Đồng cũng là một thức quà quê đáng để thử. Nguyên liệu đều từ đồng ruộng: lá gai, gạo nếp, vừng, lạc, đậu xanh, bí đao, dừa… Nhưng qua bàn tay khéo léo của người thợ, chiếc bánh thành phẩm lại có hương thơm quyến rũ, vị béo ngậy, ngọt thanh mà đậm đà khó quên. Ăn một miếng là thấy cả hương vị của đất trời Thái Bình.
Ra biển Thái Thụy thì phải thưởng thức nộm sứa! Dù nộm sứa có ở nhiều nơi, nhưng nộm sứa Thái Thụy lại mang một nét đặc trưng rất riêng của vùng biển nơi đây. Sứa tươi ngon, được sơ chế kỹ càng, trộn cùng các loại rau thơm và gia vị, tạo nên món gỏi thanh mát, giòn sần sật. Mình nghe nói món này từng được các thương gia Trung Quốc tìm về để thu mua và chế biến đấy!
Địa chỉ: Nhà hàng Trường Sinh (Thị trấn Diêm Điền, Thái Thụy).
Bánh giò Bến Hiệp với hình dáng úp khum khum bằng lá chuối, bên trong là nhân thịt nạc, mộc nhĩ, hành khô… Món này làm từ bột tẻ nên ăn không ngán chút nào, có thể ăn lót dạ hoặc thay bữa đều được. Bánh giò Bến Hiệp như một lời khẳng định về giá trị ẩm thực dân dã nhưng đầy tinh tế của Thái Bình. Đến trung tâm phố Hiệp, bạn sẽ thấy nhiều hàng quán giữ biển hiệu “Bánh giò ông Sơ Bến Hiệp” – một truyền thống gia đình lâu đời.
Vào những ngày se lạnh, còn gì tuyệt hơn một nồi lẩu cua sông Cà Ra nghi ngút khói? Những chú cua cà ra chắc thịt, to bằng bàn tay, được thả sống vào nồi lẩu. Nước lẩu chua thanh dịu của dấm bỗng, vàng óng gạch cua béo ngậy, thơm ngọt. Cua chín rất nhanh, chỉ cần bỏ mai rồi cắn cả con để cảm nhận vị ngọt của thịt hòa cùng lớp vỏ béo. Ăn kèm với các loại rau sông như hoa chuối, rau muống, mùng tơi, hay thêm chút bắp bò, gầu bò thái mỏng thì đúng là “đỉnh của chóp”! 🦀
Rươi Kiến Xương là một món ăn quý hiếm, đặc trưng của huyện Kiến Xương vào độ “tháng chín đôi mươi, tháng mười mồng năm”. Dù vẻ ngoài có thể hơi “đáng sợ” một chút, nhưng thịt rươi lại thơm và ngọt đến lạ. Người ta chế biến rươi thành đủ món: chả rươi, rươi xào, nướng, om, kho… Mùi thơm đặc trưng của vỏ quýt hòa quyện cùng vị béo ngậy của rươi khiến mâm cơm gia đình thêm phần hấp dẫn và độc đáo. Món này thực sự là một trải nghiệm ẩm thực đặc biệt!
Bạn có thể tìm đến các quán ăn ở xã Hồng Tiến, huyện Kiến Xương để thưởng thức rươi chuẩn vị nhé.
Bánh khúc, hay còn gọi là bánh hú, là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết ở Vũ Thư. Gạo tẻ ngon pha chút nếp, xay thành bột nước rồi trộn với rau tầm khúc giã nhuyễn. Chiếc bánh được gói trong lá chuối, mang một vẻ đẹp giản dị với màu xôi trắng ngần bên trên. Cầm chiếc bánh nóng ấm trên tay, hít hà mùi thơm của lá chuối, rồi ăn một miếng… Vị ngọt ngào của đồng đất quê nhà, gợi nhớ về những mùa vụ, bếp lửa và cả những ký ức tuổi thơ. Miếng ngon nhớ lâu là có thật!
Bạn có thể tìm mua ở các chợ, cửa hàng ở làng Vũ Thư.
Cuối cùng là bánh cuốn tôm đặc sản vùng đất lúa. Khác với bánh cuốn ở những nơi khác, bí quyết làm nên sự độc đáo của món này chính là phần nhân tôm tươi ngon, chắc thịt được lấy từ vùng biển Diêm Điền. Vỏ bánh làm từ gạo cũ, được ngâm qua đêm rồi xay nhuyễn, đảm bảo độ dai dẻo hoàn hảo. Tôm thịt được cuộn khéo léo bên trong, khi ăn bạn sẽ cảm nhận được vị thơm, vị ngọt lịm nơi đầu lưỡi. Một món ăn tưởng quen mà lạ, đủ sức làm say lòng bất cứ ai.
Địa chỉ tham khảo: Chợ Gú (Trần Duy Hưng, Thị trấn Diêm Điền, Thái Thụy).
Thái Bình có lẽ không phải là điểm đến ồn ào hay lộng lẫy, nhưng những món ăn nơi đây lại chính là “đại sứ” mang đậm dấu ấn của một vùng quê hiền hòa, mộc mạc và đầy ắp tình cảm. Mỗi món ăn là một câu chuyện, một nét văn hóa mà người dân Thái Bình gửi gắm. Nếu có dịp ghé thăm quê lúa, đừng ngần ngại dạo quanh, thưởng thức từng hương vị này nhé. Mình tin rằng, bạn cũng sẽ như mình, vấn vương mãi cái “chất” Thái Bình trong từng miếng ngon giản dị ấy. 💖
